आळसंद हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर तालुक्यातील एक प्रमुख गाव
आहे.
हे गाव उपजिल्हा मुख्यालय विटा (तहसीलदार कार्यालय) पासून १२ किमी आणि जिल्हा मुख्यालय सांगली पासून ६६
किमी अंतरावर आहे.
गावाचे एकूण भौगोलिक क्षेत्र २६३० हेक्टर आहे. त्यापैकी १५५ हेक्टर जमीन जिरायत आहे, तर २४७४
हेक्टर जमीन बागायती आहे.
गावाची एकूण लोकसंख्या ४४५४ असून, पुरुषांची लोकसंख्या २१७८ आणि महिलांची लोकसंख्या
२०६४ आहे.
गावाची प्रमुख शेती उत्पादने: ज्वारी, उडीद, गहू, भुईमूग, सोयाबीन, ऊस आणि आले.
येथे एकूण ४४३९ गुरे असून, शेतीपूरक व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित आहेत.
गावाचा पिण्याच्या पाण्यासाठी ग्रामपंचायत पाणीपुरवठा योजना आहे आणि ९५% पाणीपट्टी वसूल
केली जाते.
गावात सौर पथदिवे (४) आणि एलईडी पथदिवे (३००) बसवले गेले आहेत, जे पर्यावरणपूरक ऊर्जा
वापरासाठी प्रेरणादायक आहेत.
आळसंद हे ऐतिहासिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातून एक संपन्न गाव आहे.
गावात श्री काळभैरवनाथ मंदिर हे प्रमुख आराध्य दैवत आहे, तसेच महादेव मंदिर, विठ्ठल मंदिर आणि अन्य धार्मिक
स्थळे आहेत.
ग्रामपंचायत आळसंदने १००% निर्मळ ग्राम म्हणून मानांकन मिळवले आहे.
तसेच, महात्मा गांधी तंटामुक्त पुरस्कार, व्यसनमुक्त गाव, महिला बचत गट असणारे गाव, महा आवास अभियान प्रथम
क्रमांक (२०२२-२३) आणि स्वच्छ शाळा पुरस्कार (२०१५-१६) हे महत्त्वाचे पुरस्कार गावाला मिळाले आहेत.
गावात महत्त्वाचे वार्षिक सण आणि उत्सव मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात.
त्यामध्ये छत्रपती शिवाजी महाराज जयंती, काळभैरवनाथ यात्रा आणि अन्य धार्मिक यात्रा यांचा समावेश आहे.
गावाचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व:
आळसंद गावाचे ऐतिहासिक महत्त्व लक्षात घेता, येथे अनेक धार्मिक स्थळे आणि परंपरा आहेत.
गावातील श्री काळभैरवनाथ मंदिर हे प्रमुख आराध्य दैवत आहे, ज्यामुळे गावात धार्मिक वातावरण आहे.
तसेच, गावात विविध सण आणि उत्सव मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात, ज्यामुळे सामाजिक ऐक्य आणि सांस्कृतिक
वारसा टिकून आहे.
शैक्षणिक आणि सामाजिक सुविधा:
गावात शैक्षणिक सुविधांची चांगली व्यवस्था आहे. येथे ४ प्राथमिक शाळा आणि १० वी पर्यंतची माध्यमिक शाळा
कार्यरत आहेत,
ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मिळते. तसेच, ६ अंगणवाड्या कार्यरत असून, लहान मुलांच्या
आरोग्य आणि शिक्षणासाठी योगदान देतात.
आरोग्य आणि स्वच्छता:
आळसंद गावात आरोग्य आणि स्वच्छतेकडे विशेष लक्ष दिले जाते. गावाने १००% निर्मळ ग्राम म्हणून मानांकन मिळवले
आहे,
ज्यामुळे गावातील स्वच्छतेची पातळी उंचावली आहे. तसेच, महात्मा गांधी तंटामुक्त पुरस्कार मिळवून गावाने
सामाजिक सलोखा आणि शांततेचे उदाहरण स्थापित केले आहे.
पर्यावरणपूरक उपक्रम:
गावात पर्यावरणपूरक उपक्रम राबवले जातात.
सौर पथदिवे (४) आणि एलईडी पथदिवे (३००) बसवले गेले आहेत, ज्यामुळे ऊर्जा बचत आणि पर्यावरण संरक्षणाला हातभार
लागतो.
तसेच, गावातील नागरिक पर्यावरण संवर्धनासाठी सक्रियपणे सहभागी होतात.
शेती आणि पशुपालन:
आळसंद गावातील प्रमुख व्यवसाय शेती असून, गावातील जमीन सुपीक आहे.
येथे ज्वारी, उडीद, गहू, भुईमूग, सोयाबीन, ऊस आणि आले यांसारख्या पिकांचे उत्पादन घेतले जाते.
तसेच, गावात ४४३९ गुरे असून, पशुपालन हा शेतीपूरक व्यवसाय म्हणून महत्त्वाचा आहे.
ग्रामपंचायत आणि प्रशासन:
गावातील ग्रामपंचायत प्रशासन प्रभावीपणे कार्यरत आहे.
ग्रामपंचायत पाणीपुरवठा योजना अंतर्गत पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था केली जाते, आणि ९५% पाणीपट्टी वसूल केली
जाते,
ज्यामुळे गावातील पाणीपुरवठा सुरळीत आहे. तसेच, गावाने महा आवास अभियान प्रथम क्रमांक (२०२२-२३) मिळवून
ग्रामीण विकासात योगदान दिले आहे.
गावाचा भविष्यातील विकास:
• पायाभूत सुविधा: नवीन रस्ते, गटारे, आणि सार्वजनिक इमारती उभारण्याचे काम प्रगतीपथावर आहे.
• डिजिटल गाव: ग्रामपंचायत डिजिटल सेवांचा अधिकाधिक वापर करून नागरिकांना सोयीसुविधा पुरवण्याचा
प्रयत्न करत आहे.
• स्मार्ट ग्राम योजनेचा सहभाग: आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने गावाचा विकास करण्यासाठी प्रयत्न
सुरू आहेत.
• महिला आणि युवकांसाठी विशेष प्रशिक्षण: कौशल्यविकास प्रशिक्षणाद्वारे युवक आणि महिलांना
स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या जात आहेत.
• कृषी सुधारणा आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब: शेतकऱ्यांना नवीन तंत्रज्ञान आणि कृषी प्रक्रिया
उद्योगात संधी निर्माण करण्यासाठी विशेष योजना राबवल्या जात आहेत.